De antwoorden op de grote vragen (Stephen Hawking) en God dobbelt niet (Albert Einstein)

Stephen Hawking

In het boek ‘ De antwoorden op de grote vragen ‘ worden de vragen behandelt die bij velen opkomen over de huidige natuurkunde. In dit boek wordt door Stephen Hawking getracht om vanuit een wetenschappelijke benadering antwoorden te geven. Het boek werd in 2018 uitgegeven. Kort na het overlijden van Stephen Hawking. (Overigens wel a.h.v zijn bijgehouden aantekeningen)

Enkele voorbeelden van die vragen zijn:

  • Bestaat er een God.
  • Hoe is alles begonnen.
  • Wat zit er in een zwart gat.
  • Zijn tijdreizen mogelijk.

Ik heb het boek gelezen. En het is zeer interessant hoe Stephen Hawking dit soort vragen benaderd. Verwacht echter geen directe concrete antwoorden. Maar het zijn wel juist die voorbeelden van vragen die de mensheid bezig houdt waar hij op ingaat.

Zo werd ik als kind, toen ik iets van natuurkunde en astronomie begon te lezen, gegrepen door een opmerking die ik ergens las. Ik wist inmiddels dat door Albert Einstein de algemene en speciale relativiteitstheorie ontwikkeld was. Met daarbij de beroemd geworden formule E=MC2.

Daarin speelt de lichtsnelheid en tijd een belangrijke rol. De lichtsnelheid werd door hem vastgesteld op 300.000 km/s (in een vacuüm). En er was eenvoudig gezegd niets dat sneller kan dan het licht.

Er stond in een van de boeken die ik daarover las het volgende: als je naar de sterrenhemel kijkt zie je sterren die mogelijk niet meer bestaan. Omdat ze zo ontzettende ver weg van ons vandaan staan doet het het licht dat zij uitstralen er (licht) jaren over om ons te bereiken.

Die opmerking en de sensatie die het bij mij opriep is mij altijd bijgebleven en inspireerde mij om nog meer te gaan leren en lezen over astronomie en natuurkunde. Ook omdat dit bij mij de intuïtie en fantasie wakker maakte dat er dus ‘meer was’ dan ik zo als vanzelfsprekend aannam. Ik dacht toen bijvoorbeeld dat ik dus eigenlijk naar het verleden keek! Of zelfs naar sterren die er niet meer zijn (door uitdoven of exploderen). Misschien bestaat mijn lievelings sterrenbeeld Orion niet eens meer. Dat kon toch niet juist zijn?

Na de ontwikkeling van de relativiteitstheorieën van Albert Einstein werd de Quantumtheorie ontwikkeld. (Nog wat later de quantum mechanica). Iets waar Albert Einstein moeite mee had. Ik ga hier niet in op de details.. Einstein zei over de quantumfysica: “God dobbelt niet” . Deze uitspraak sloeg op de onzekerheden die logischer wijs volgden uit de quantumfysica.

Quantumfysica heeft als een van de basisbeginselen dat je nooit de exacte toestand van een deeltje kunt bepalen (locatie en snelheid), maar dat zekerheid in de één onzekerheid in de andere eigenschap betekent. Dat atomen niet een pad volgen, maar een som van mogelijke paden.

Dit druist in tegen alles wat de klassieke natuurkunde voorschrijft. In de klassieke natuurkunde is het hypothetisch gesproken mogelijk om, wanneer je de totale toestand van het universum op een bepaald moment zou kennen, oneindig terug en vooruit kan voorspellen hoe het universum er uit ziet. Toen Einstein dit onzekerheidsbeginsel voor het eerst te horen kreeg, was dit zijn opmerking – God dobbelt niet – hij kon niet accepteren dat er onzekerheid zou zijn in de fundamentele wetten van het universum.

Tegenwoordig, dus vele jaren later, speelt de quantumfysica een belangrijke rol in de wetenschap. Maar er is nog veel onduidelijkheid in de uitwerking ervan, ook omdat de wetenschappers het (nog) noodzakelijk vinden dat deze theorie zou moeten aansluiten op de klassieke natuurkundige wetten. Want inmiddels is bewezen dat deze correct moeten zijn.

In mijn blog zal ik hier voorbeelden van geven. En om terug te komen op ‘ De antwoorden op de grote vragen’ , we zijn er nog niet, ook niet met de antwoorden van Stephen Hawking, overigens iets wat hij zelf ook nadrukkelijk aangeeft!

Albert Einstein

1 reactie

Geef een reactie