Raadselachtige ster knippert aan de nachtelijke hemel

Halverwege september dansen twee giganten met elkaar aan de nachtelijke hemel. Je kunt de spectaculaire lichtshow met het blote oog zien.

OVER ALGOL

Op dit moment kun je de ster Algol ’s nachts zien knipperen. Elke 69 uur daalt zijn helderheid tot slechts 30 procent van zijn normale niveau, en tien uur later is hij weer op vol vermogen. 

De naam Algol betekent ‘demon’ in het Oudarabisch en zijn gedrag houdt astronomen al bezig sinds de oudheid.

Algol is een dubbelster die bestaat uit een felle witte en een zwakkere rode ster.

De verklaring van het verschijnsel kwam pas in 1782 van de Engelse astronoom John Goodricke. Algol bestaat uit twee sterren die om elkaar heen draaien in zulke kleine banen dat ze zelfs met een telescoop niet van elkaar te onderscheiden zijn. 

Vanaf de aarde gezien staan de twee sterren beurtelings in de schaduw van de ander, en omdat de ene veel sterker straalt dan de andere, zien we de lichtsterkte variëren. 

Met metingen van de lichtsterkte kunnen astronomen onder meer de diameter en massa van de sterren bepalen.

Sterrentruc levert nieuwe kennis op

Die draaien om elkaar heen in zo’n krappe baan dat zelfs een telescoop ze niet uit elkaar kan houden. 

Omdat de gezichtslijn vanaf de aarde haaks op het baanvlak van de sterren staat, kunnen ze voor en achter elkaar staan voor een aardse waarnemer. 

De totale lichtsterkte daalt sterk als de zwakke ster voor de felle langs trekt, want de twee sterren verschillen nogal qua lichtsterkte.

Als de felle ster uit de schaduw van de zwakke komt, neemt de totale lichtsterkte weer stevig toe. 

Waarnemingen van de variatie in lichtsterkte van sterren als Algol leveren wetenschappelijke kennis op die enkelvoudige sterren niet prijsgeven.

De tijd dat het duurt voor de ene ster voor de andere langs is getrokken, verraadt de diameter van de sterren, terwijl de duur van de baan astronomen een idee geeft van de massa.

Bekijk de sterrendans in september

Algol valt onder het sterrenbeeld Perseus. Dat staat recht onder Cassiopeia en is in september aan de oostelijke hemel te zien. 

De schommeling in lichtsterkte is zo groot dat het fenomeen met het blote oog makkelijk te zien is. 

Je hoeft alleen maar Algol te vergelijken met naburige sterren. 

Als de lichtsterkte normaal is, is hij bijna net zo fel als Alpha Persei schuin boven Algol, terwijl hij op het zwakste moment iets minder fel oplicht dan Epsilon Persei, die links van Algol staat.


Auteur; JESPER GRØNNE

wibnet.nl


Geef een reactie