De Witte Wieven van Lochem. En de bloedsteen van Kernhem.

Pieter Holsteyn II/publiek domein

Wanneer de duisternis over de Lochemse bergen viel, maakte je dat je veilig thuis zat. En beter bleef je ver weg van de bossen tussen Zwiep en Barchem. Daar school op de noordflank van de Kale Berg immers de Witte Wievenkoele: een diepe kuil in een oude leemgroeve waarin vaalwitte vrouwengedaantes spookten. ’s Nachts verlieten deze Witte Wieven hun ondergrondse verblijf en zweefden ze als lage mistflarden over de Lochemse streek.

De lokale bevolking vermeed deze spookverschijningen, want ze wist dat Witte Wieven je gerust lieten zolang je ze zelf niet lastig viel. Soms hielpen ze zelfs mensen. Een arme boerenjongen uit het Achterhoekse dorpje Zwiep bracht ze dankbaar een schaal met driekoningenkoek nadat ze hem van een nare val redden. De boerenjongen heette Herbert en was verliefd op de prachtige Johanna. Haar hebberige moeder zag echter een betere partij in de welgestelde Albert. Johanna’s meer ruimdenkende vader stelde voor dat de liefdesrivalen de strijd beslechten met een dapperheidstest. Bij nacht moesten ze te paard naar de Witte Wievenkoele rijden en een haarspit naar de behoorlijk licht ontvlambare spookdames gooien.

August Malmström /publiek domein

Op papier was Herberts aftandse boerenknol geen partij voor Alberts gespierde raspaard. Maar de boerenjongen bleek standvastiger. Zijn gegoede rivaal koos halfweg de rit al het hazenpad. De bescheiden boerenjongen volhardde en mikte zonder aarzelen het ijzeren projectiel in de kuil. Als door een horzel gestoken schoten de Witte Wieven hun ongewenste gast krijsend achterna. Hun scherpe vingernagels klauwden al gevaarlijk toen Herbert Johanna’s huis bereikte.

Een klap weerklonk. Buiten lag de haarspit en – verrassing – de nu gouden schaal van Herberts driekoningenkoek. Uiteraard werd Johanna zijn vrouw.


De bloedsteen van Kernhem.

RubenKoman/wikimediacommons

Ben je toevallig in de buurt van Utrecht? Prik dan eens met een speld in de Amersfoortse Kei. Schijnt gaat-ie dan bloeden. Werkt het niet? Dan heb je misschien meer geluk in de provincie Gelderland. Daar vind je in Ede, in de bossen van het Landgoed Kernhem, een eeuwenoude platte steen. Naar verluidt lag hij vroeger helemaal bovenaan de grafheuvel. Wie weet hoeveel liters bloed hij in die tijd zag?

De steen op de Doolhoflaan was met zijn altaarformaat kennelijk het geknipte decor voor heidense rituelen, inwijdingen, en misschien zelfs wrede mensenoffers. Als je nu bij volle maan in de steen prikt (andere bronnen zeggen dat een scherp mes ook wel werkt), verschijnen dikke donkerrode bloeddruppels. Alsof een bloedsteen op een oude begraafplaats – waar het overigens stikt van de vleermuizen – nog niet akelig genoeg is, merken bezoekers ook geregeld een witte verschijning op in de buurt van de steen.

Op de plaats waar nu Huis Kernhem staat, stond vroeger een burcht. De dochter van de zevende kasteelheer van Kernhem beloofde op haar geliefde te wachten toen hij naar het slagveld trok. De ridder keerde nooit terug naar Ede. De middeleeuwen verstreken, de wereld veranderde, de burcht verdween, maar de kasteeldochter hield zich aan haar belofte. Anno 2019 spookt ze als een Witte Wief met liefdesverdriet in de buurt van de Bloedsteen.

Geef een reactie