woman in a spacesuit with blue helmet

VS publiceert ambitieus tienjarenplan voor de sterrenkunde

De Verenigde Staten hebben een ambitieuze routekaart gepresenteerd voor de Amerikaanse sterrenkunde voor de komende tien jaar. In het ASTRO2020-plan worden onder andere drie nieuwe ruimteobservatoria voorgesteld, naast investeringen in twee grote toekomstige optische reuzentelescopen op de grond, in Chili en mogelijk Hawaï, en in een voorstudie voor een next-generation radiotelescoop op Amerikaanse bodem. 

De leden van de stuurgroep die het Amerikaanse tienjarenplan voor de astronomie Astro2020 samenstelden

Het advies is gebaseerd op bijna 900 ingediende White-Papers, die daarna door diverse panels zijn besproken waarna de beste ideeën door een Steering Committee zijn samengevoegd in het tienjarenplan. De Leidse hoogleraar Tim de Zeeuw had, als enige astronoom die niet aan een Amerikaans instituut is verbonden, zitting in deze stuurgroep en was dan ook nauw betrokken bij de totstandkoming van het advies. 

Sterrenkunde is een mondiale wetenschap geworden en vergt mondiale samenwerking. In het ruimteonderzoek was dat al langer duidelijk, met succesvolle samenwerkingen van NASA, ESA en JAXA. De Hubbletelescoop en de binnenkort te lanceren James Webb Ruimtetelescoop zijn hier goede voorbeelden van. De Zeeuw verwacht dat Nederland ook zal kunnen bijdragen aan de nieuwe NASA-ruimtemissies.

“Het goede nieuws is”, zegt De Zeeuw, “dat we in de stuurgroep ook voor wat betreft de toekomstige grote telescopen op de grond het internationale landschap hebben bediscussieerd. Met de aanbevelingen om meer aan optische instrumentatie te gaan doen, en waarnemingen te gaan archiveren en serieus te investeren in de reuzentelescopen hopen de Amerikanen de achterstand in te lopen die zij hebben op ESO’s Very Large Telescope (VLT) en de 39-meter Extremely Large Telescope (ELT), die in het noorden van Chili in aanbouw is. ”Dit is echt nodig in het versnipperde Amerikaanse landschap van de optische sterrenkunde. Daarnaast is het belangrijk voor de Europese sterrenkunde om sterke Amerikaanse competitie te houden, dat houdt ons scherp.”

“Op dit moment loopt ESO voorop met de ontwikkeling, bouw en financiering van de grote toekomstige telescopen”, aldus De Zeeuw, onder wiens leiding als directeur-generaal van ESO het ontwerp van de ELT is voltooid, de financiering is verkregen en de bouw is gestart. “ESO kan deze voorsprong behouden en uitbouwen door het vlaggenschip van de Europese sterrenkunde, de VLT, te blijven upgraden en de bouw van de ELT op schema te houden zodat de waarnemingen in 2027 kunnen beginnen, ruim voor de Amerikaanse competitie. “Dat is ook heel belangrijk voor de toekomst van de Nederlandse optische-infraroodsterrenkunde, verenigd in de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA), dat de leiding heeft over de bouw van een van de first-light ELT-instrumenten en al heeft ingezet op technologieontwikkeling voor ‘Worlds in Context’, een van de thema’s van Astro2020.”

Het volledige rapport ‘Pathways to Discovery in Astronomy and Astrophysics for the 2020s’ is online beschikbaar.

Geef een reactie

Scroll naar top
%d bloggers liken dit: