Thuis sterrenkijken(sterrenkunde-kids) 1

Bij sterrenkijken denk je al snel aan een sterrenwacht met grote telescopen. Maar vanuit je eigen tuin of door het zolderraam kun je zelf al veel bekijken aan de sterrenhemel. De maan, planeten en sterren maken steeds hun rondjes rond de aarde en de zon en zorgen vaak voor mooie samenstanden. En soms zijn er bijzondere dingen te zien als zon- en maansverduisteringen, vallende sterren of een fraaie komeet. Juist in deze tijd met covid-19, zit je vaak thuis en kun je toch nog eens een keer iets bijzonders zien.

Hierboven las je al wat moeilijke woorden: samenstand bijvoorbeeld. Of iets wat je misschien nog niet begrijpt: ” De maan, planeten en sterren maken steeds hun rondjes rond de aarde en de zon”.

In deze serie van ” thuis sterrenkijken” ga ik proberen je wat meer uit te leggen over de sterren en het heelal. Want misschien vindt je het kijken naar sterren wel leuk en wil je er meer over weten. Nou, ik kan je vertellen dat als je verder leest je heel wat vreemde dingen over onze sterren zult leren.

Alleen naar de sterren kijken heb je snel gedaan. En eigenlijk mis je dan een hoop bijzonders. Het zijn namelijk niet alleen zomaar lichtpuntjes het zijn sterren.. maar wat zijn dat eigenlijk?

Als je naar de sterren wil kijken hangt het er trouwens wel vanaf of je in een stad woont of op het platteland. Waarom? Nou, sterren zijn natuurlijk maar kleine licht stipjes. En hoe donkerder het is waar je bent, hoe meer je er kunt zien. Als je in een stad woont, waar ‘ s avonds veel licht is. Door bijvoorbeeld lantaarnpalen of andere gebouwen. Is er veel licht om je heen. Als je op het platteland ver van al dat licht bent heb je veel minder last van dat licht. (Trouwens echt helemaal donker is het in Nederland eigenlijk nergens meer).Je ziet de hemel als er weinig licht om je heen is veel beter en dus ook de sterren. Hieronder zie je een voorbeeld van wat ik bedoel:

blue universe

Hierboven is een kleurenfoto die gemaakt is waar het heel donker is. Je ziet dan heel veel sterren. Hier kijk je zelfs naar de Melkweg. Daar zal je wel eens van gehoord hebben misschien. Ik ga je over de Melkweg later meer vertellen. Het is een ieder geval een soort band van sterren..een soort weggetje.

Hierboven zie je een heel andere foto. Expres gemaakt in zwart wit om het allemaal toch iets duidelijker te maken. Want deze foto is gemaakt vanuit de tuin, in een stad waar veel licht is van huizen en lantaarnpalen. Gewoon met een mobieltje. En dit is wat we meestal zien. Veel minder dan als je op een heel donkere plek bent of gaat staan. Je ziet hier de maan en daaromheen allemaal puntjes licht: de sterren.

Maar gelukkig is het ook in de stad, als het echt heel helder is en er geen wolken, damp of mist is, best goed te doen om naar de sterren te kijken.

Misschien heb je op deze website al wat rond gekeken en heb je al wat gelezen over planeten, sterren enz. Best leuk om te weten misschien. Maar ik wil je eigenlijk iets veel spannenders vertellen dan alleen maar feitjes over een planeet zoals Mars.(Waar je denk ik al meer van gehoord heb).

Is het je wel eens opgevallen dat als je naar de maan kijkt en je in de auto zit, of achterop de fiets bij iemand, dat het lijkt dat de maan altijd ” bij je blijft”, altijd met je meereist. Dat is toch raar als je erover nadenkt. De gewone dingen vliegen voorbij: bomen, huizen je rijdt er langs en ze zijn weg. Natuurlijk zal je zeggen: dat komt omdat ik naar de hemel kijk. De maan en de sterren zijn veel verder weg dan een boom of een huis. Ze zijn veel verder van mij vandaan. En daarom lijkt het alsof ze stil staan.

Dat is een aardige ‘ verklaring’ , een moeilijk woord. Maar je hebt zelf iets bedacht om het te begrijpen. En dat wordt een ‘ verklaring ‘ genoemd.

Maar goed we gaan verder. Als je zelf bijvoorbeeld in de tuin staat en je blijft een tijdje kijken, dan heb je misschien wel gezien dat de maan en de sterren van hun plaats verschuiven. Eigenlijk is dat toch raar? Hoe kan je daar opnieuw een ‘verklaring’ voor bedenken?

Ik denk dat veel van jullie toch al zullen weten hoe dat komt. Misschien heb je het ergens al eens gehoord of gelezen. Het is zo dat de aarde (ook een planeet zoals Mars) waar we op wonen zelf rond draait. En daardoor lijkt het alsof de sterren van plaats veranderen. Daarom zou je kunnen zeggen dat we het eigenlijk moeten omdraaien: de sterren staan gewoon stil en wij (onze aarde) zijn het die aan het draaien zijn.

Maar dat is toch nog niet helemaal waar. Er zit nog veel meer achter, weten we nu. Want geleerden hebben ontdekt dat de sterren niet stil staan. Nee, de geleerden zeggen dat de sterren juist heel erg hard bij ons vandaan vliegen!

Nou zal je denken: dat kan natuurlijk helemaal niet. Want dan zou ik steeds minder sterren moeten zien. Toch is het waar. Sterker nog ik zal je nog iets bijzonders vertellen: sommige sterren die je nu iedere avond (als het helder is natuurlijk) kunt zien, zijn er in het echt niet eens meer! En dat is echt waar.

Als je op deze manier naar de sterren kijkt en erover nadenkt ben je eigenlijk een beetje met astronomie of in gewone woorden met sterrenkunde bezig. Je gaat erover nadenken hoe dat kan; je zoekt naar een ‘verklaring’ . En je weet nu dus dat onze aarde draait en dat de sterren ook bewegen. Al lijkt het alsof ze stilstaan. En zo is het bij sterrenkunde ook. Je weet iets, dat noemen ze ‘feiten of gegevens’ en daarover ga je nadenken: hoe zit dat. Je zoekt naar een verklaring.

Heel lang geleden waren er mensen die dat ook deden. Zij wisten nog van niets.( Wij weten inmiddels nu al veel meer). Zij hadden geen telescopen, verrekijkers of boeken. Laat staan internet. Maar ook zij keken natuurlijk naar de sterren en sommigen gingen hier toen ook over nadenken. En slimme mensen bedachten toen ideeën over hoe dat nu allemaal zou kunnen met die bewegende sterren enzo. Eigenlijk net zoals wij er nu aan denken dat het eigenlijk vreemd is dat de sterren van plaats veranderen. Die mensen waren toen net als wij ook al met sterrenkunde bezig: zij zochten ook naar ‘verklaringen’ .

Vanaf heel vroeger tot nu zijn er steeds mensen geweest die nadachten over de sterren en wat zij zagen. In de loop van de tijd zijn er steeds nieuwe ontdekkingen door mensen gedaan. Op een gegeven moment waren er groepen mensen met hetzelfde bezig. Ze keken naar de hemel en de sterren en dachten er over na. Zij werden toen astronomen genoemd. Of sterrenkundigen. Tegenwoordig kun je ook, als je ouder bent, zelf gaan leren over de sterren en alles wat daarmee te maken heeft. Ik zal je ook daar later nog meer over vertellen.

Maar we gaan het niet moeilijk maken hoor. Want dan is het niet leuk meer. Verklaren is misschien al iets waarvan je zult denken: ach, dat wil ik helemaal niet. Ik wil het gewoon weten.

< we gaan verder in deel 2. En dan ga ik je vertellen hoe dat nu zit met die weg vliegende sterren>

Geef een reactie

Scroll naar top
%d bloggers liken dit: