BREAKING NEWS James Webb Telescoop succesvol gelanceerd

Martin Knops, – Het Heelal – .

Waarom is dit breaking news? Ik hou het heel simpel: met behulp van deze nieuwe telescoop zal het mogelijk worden om nog verder terug te kijken in het verleden van ons heelal. Naar de tijd kort (in astronomische begrippen) na het ontstaan van het heelal.

Het heelal bestaat ruim 13,7 miljard jaar. Ongeveer 380.000 jaar na de oerknal kon er voor het eerst licht ontsnappen. Dit ‘eerste licht’ is nu waarneembaar als de kosmische achtergrondstraling. Snel daarna werd het weer helemaal donker. Deze periode, die miljoenen jaren duurde en de dark ages wordt genoemd, eindigde rond de tijd dat de eerste sterren vormden. Daardoor was er genoeg energie om het heelal weer op te laten lichten. ‘Dit proces noemen we reïonisatie’. Webb stelt ons in staat om te onderzoeken hoe dit proces is verlopen en zelfs om talloze sterrenstelsels te detecteren die ontstonden voordat het reïonisatieproces was voltooid.

De James Webb Ruimtetelescoop (Webb in het kort) is gistermiddag aan boord van een Ariane 5-draagraket succesvol gelanceerd vanaf de Europese basis in Kourou, Frans-Guyana. Na de lancering en het loskoppelen heeft het missiecontrolecentrum in Baltimore (VS) bevestigd dat het zonnepaneel is uitgevouwen en het observatorium in goede staat verkeert. 

Credit: ESA/CNES/Arianespace

De komende maand zal Webb, een internationaal samenwerkingsverband van NASA, ESA en het Canadese ruimtevaartagentschap (CSA), naar het tweede Lagrangepunt (L2) reizen. Van daaruit uit zal Webb het heelal in het infrarood bestuderen. 

De telescoop moest voor de lancering zorgvuldig worden opgevouwen in de speciaal aangepaste Ariane 5-capsule, die ongeveer drie minuten na de lancering werd afgestoten. Ariane 5 begon toen aan een speciale kantelmanoeuvre om Webb tegen de straling van de zon te beschermen. Na 27 minuten werd de telescoop losgelaten en de bovenste rakettrap afgeworpen.

Ook Nederlandse ontwerpers, ingenieurs en astronomen werkten de afgelopen 25 jaar mee aan twee van de vier wetenschappelijke instrumenten op Webb, MIRI en NIRSpec. Het hart van de MIRI-spectrometer is zelfs in Nederland ontworpen en gebouwd onder leiding van de Optisch-Infraroodgroep van de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA). Naast Nederlandse universiteiten droegen onder andere ook TNO, ASTRON en SRON bij aan de ontwikkeling van deze spectrometer.

Na de lancering klappen de telescoop en het zonneschild in enkele weken tijd helemaal uit en vliegt Webb ver voorbij de maan naar het tweede Lagrangepunt. Het duurt maanden voordat de instrumenten helemaal zijn afgekoeld en getest kunnen worden. Medio 2022 worden de eerste resultaten verwacht.

“We kijken nu uit naar de prachtige beelden en spectra die Webb zal genereren. De Europese astronomische gemeenschap is enthousiast om de resultaten te zien van de 33% beschikbare waarneemtijd die zij in competitie hebben gewonnen voor Webb’s eerste jaar,” zegt ESA’s Webb projectwetenschapper Antonella Nota.

Ewine van Dishoeck (Europese co-PI van MIRI) is opgelucht dat de lancering volgens het spoorboekje is gegaan. “Het spannendste deel van Webb’s reis naar L2 begint nu”, zegt Van Dishoeck. “De komende weken worden het zonneschild en de spiegel uitgevouwen. Hoewel alles natuurlijk heel minutieus is getest, blijft dit enorm spannend.”

Meer foto’s en video’s van Webb bij ESA

Het laatste beeld van de James Webb Ruimtetelescoop, gezien vanaf de laatste trap van de Ariana 5-raket die de telescoop op 25 december 2021 in de ruimte heeft gebracht. Webb is nu begonnen aan zijn reis van een maand naar zijn eindbestemming, het tweede Langrangepunt op 1,5 miljoen km van de aarde.

Geef een reactie

Scroll naar top
%d bloggers liken dit: